U ovoj blogi gledamo na opremu Kasandra, hipaspista u vojsci Aleksandra Velikog. Godine 331 pr.Kr. makedonski osvajač i njegove trupe krenuli su iz osvojenog Egipta pratећi stope čuvenog deset tisuća marširajući direktno u perzijsku unutrašnjost - sa ciljem da zbace sa trona Ahemenidskog kralja Darija III. Pod palućim suncem Male Azije, makedonska vojska će napisati istoriju i postaviti temelj novog razdoblja u euro-azijskoj istoriji.
Makedonska osvajanja
Nakon Peloponeskog rata u petom veku pre Hrista, grčke gradske države su ostale oslabljene. Veliki gubitnik, Atina, morala je da odustane od svoga velikog pomorskog carstva, mada joj pokušaji da ga ponovo gradi nisu uspeli. Pobednik, Sparta, nakratko je povukla moć u grčkom svetu, ali je rat prouzrokovao veliki nedostatak aristokratskih Spartanaca. Zbog toga je gradska država ratnika jedva mogla da drži pod kontrolom svoju nižu klasu Helota. Kraj Sparte došao bi tokom narednog veka kao rezultat niza revolucija na Peloponezu.
Teba, videćи se stvara moćni vakuum u Grčkoj, postala je vođa nove Boiotske lige, koja se suprotstavljala ovim dvema oslabljenim starim mocima. U narednim decenijama ova tri moćna bloka borila su se jednu drugu koristeći plaćene vojnike, dok se njihovo građansko stanovništvo naglo smanjivalo. U pozadini su dva kraljevstva posmatrala i čekala svoju priliku da osvoje Grke; jedno je bila stara perzijska neprijatelj na istoku, drugo je bila nova igrač na severu.
Makedonski kralj Filipp II (382-336 pr.Kr.) vidio je veliku podeljenost Grčke od početka svoje vladavine 359 pr.Kr. kao plodno tlo za osvajanje. Do ove točke, Kraljevstvo Makedonije na Balkanu je uvek pripadao periferiji grčkog sveta; zbog njihovog jakog severnog dijalekta nisu bili čak ni dozvoljeni na Olimpijskim igrama, i većina Grka ih je smatrala pol-varvarima. U toku četiri godine, međutim, ova ponos grčkih gradskih država pokazao bi se kao njihova propast. Naime, Filipp je razvio novu, modernu formaciju boja, koja je brzo raspršila oslabljene grčke armije: legendarnu Makedonsku falanksu. Hopliti (falange) u ovoj formaciji borili su se sa veoma dugim kopljima (sarissama) u gusto zbijenim linijama, koje su zajedno formirala neprobojne zidove od kopljâ. Atinjani i Tebanci su kratko pružali otpor ovoj parobrodu sa severa, ali su odlučujuće poraženi kod Hereneje 338. godine.
Filipp je nakon toga primenio lukavu taktiku da bi sprečio da Grci, koji su svojom autonomijom smatrali sve, ustanu u bunu. Osnovao je 337 pr.Kr. Korintsku ligu, konfederaciju svih grčkih država pod makedonskom hegemonijom. Države članice nisu morale plaćati porez i bile su potpuno autonomne u unutrašnjim poslovima, mada su morale međusobno održavati mir. Filipp je planirao da koristi ovu ligu i moć ujedinjene Grčke da osvoji Perzijsko carstvo. Pre nego što je mogao da usmerava pažnju na istok, međutim, ubijen je sledeće godine. Njegov sin Aleksandar (356-323 pr.Kr.) bi trebao da nastavi makedonsku ambiciju u Aziji.
Aleksandar Veliki
Ovaj karizmatičan sin Filippa početak je svoje vladavine sa 20 godina staro vodenom iskusnom vojskom Korintske lige preko Egejskog mora. Kopnena vojska od 43 000 vojnika i 5500 konjanika osvoji bez napora grčke gradske države na obali Male Azije, koje su bile u perzijskim rukama tokom prethodnog veka. Aleksandar je planirao da osvoji celo Perzijsko carstvo, ali da bi to mogao, prvo je morao sprečiti da makedonska područja u Maloj Aziji i grčko poluostrvo budu napadnuta u njegovu odsustvu. Zato je marširao southward u Egipat i Levant, da bi preuzeo Feničke gradove gde se nalazila Perzijska flota.
U dolinskoj reci blizu grada Isa, Perzijski kralj Darije III pokušao je da mu zapre put. Ovaj je lako porazil Makedonsku falanksu i Darije je pobegao na istok. Ostavio je svoje srebrne blage, koje je Aleksandar radosno uzeo kao plen i dao novac da isplati svojim vojnicima. Osvajanje Feničkih gradova trajalo je duže i koštalo je puno više truda nego što je očekivao; da bi osvoji grad Tir, koji je ležao na ostrvu pred obalom, čak je morao da gradi nasip sedam meseci. Poluostrvo koje je na ovaj način nastalo postoji do danas. Takođe je dao da se osnuje Aleksandrija na ušću Nila, prva od mnogih gradova na koje je dao svoje ime.
Iako je Aleksandar sebe predstavljao kao velikog heroja grčkog sveta, ova slika je postala gorka među njegovim grčkim saveznicima, jer je moć počela da ide u njegovu glavu i počeo je da se mešа u kulture koje je osvajao. Takođe je u svoje armije uključio poražene Perzijske generale i dao im više poklon nego svojim grčkim saveznicima. Osećali su se izdani, ali nisu smeli da to izgovore; svi koji su se okrenuli Aleksandru bili su okrutno ubijeni. Aleksandar je počeo da se u njihovim očima ponaša sve više kao Perzijski kralj i predstavljao sebe kao naslednika Ahemenida, 'velikog neprijatelja' Grka u klasičnom periodu. Nakon njegovog poseta Amonskom orakulu u Egiptu, gde je pozdravljan kao faraon, mladi makedonski kralj je dao da se čak i klanja kao bog na zemlji. Ovo je bio običaj koji je bio normalan među Egipćanima i Perzijcima, ali je od Grka, koji su kralja viđali kao 'prvog među jednakim', smatran kao najveći oblik despotizma i bogohuljenja.
Uprkos tome, Makedonci su nastavili sa upadom u Perzijsku unutrašnjost. Pratili su stope čuvenih deset tisuća grčkih plaćenika koji su 70 godina ranije prošli isti put da bi svrgli drugog Perzijskog kralja. Godine 331 pr.Kr., kod malog grada Gaugamela, Aleksandar i Darije se ponovo suočili na polju boja. Ovde je makedonski kralj primenio revolucionarne taktike konjaništva sa kojom je brzo osvojio bitku; teška konjanica od hetairoi ('saveznici') formirala je pokretljivi klin, sa Aleksandrom na vrhu. Praveći se da pokušavaju da okruže Perzijsku vojsku, uspeli su da prostre Perzijsku vojsku koja je to pokušavala sprečiti i da probe kroz slabu tačku u liniji. Darije je ponovo pobegao na istok kada je to video, ali je zarobljen od njegovog vlastitog generala Besusa u Baktriji (današnji Afganistan). Aleksandar se nakon ove pobede okrunio Perzijskim dijademom kao 'kralj Azije', cermonija koju su njegovi grčki saveznici samo nerado posmatrali.
Nastavio je sa svojom osvajačkom kampanjom i bez boja je dao da se Perzijski kraljevski dvorac u Perspoli zapali; predstavljao je to kao osvetu za uništenje Atine 480 tokom Perzijskih ratova, da bi ponovo osvojio svoje razočarane grčke vojnike. Posle nekoliko meseci, Aleksandar je mogao da prati Darijevove tragove do Baktrije. Ovde je 329 pr.Kr. brzo rešio izdajničkog Besusa, koji se proglasio novim Perzijskim kraljevom i okrutno je javno ubio Darija. Aleksandar je dao Dariju dostojnu sahranu, na veliko divljenje Perzijanaca. Na taj način je nadao se da će se predstaviti kao dostojan naslednik Ahemenida kako bi sprečio ustanke. Osnivao je mnogo gradova (koje je naravno dao svoje ime), osvojio je veliko područje i oženio se Perzijskom princezom Roksanom. Opet se Aleksandar 323 pr.Kr. usmjerio na istok, da bi osvojio Indijski poluostrvo preko granica Perzijskog carstva. Njegovi vojnici su se pobunili kod Indusa i odbili su da pređu reku; nedostajala im je porodica i dom u Makedoniji i Grčkoj, koje nisu videli 13 godina. Ova buna je ubedila Aleksandra da odustane od svojih planova osvajanja i da se vrati u Babilon. Pre nego što je to mogao da uradi, međutim, 33-godišnji makedonski kralj je iznenada preminuo od nepoznate bolesti.
Helenistički svet
Odmah nakon Aleksandrove smrti bez naslednika, počelo je razdoblje intenzivnih sukoba u kojem su njegovi generali međusobno ratovali oko nasledjivanja njegovog carstva. Na kraju su ostali petorica, koji su makedonsko carstvo podelili međusobno;
Seleukus, veliki pobednik koji je trebalo da vladao većim delom Perzijskog carstva na istoku, dok ga Parteni nisu zbacili sa vlasti,
Ptolomej, koji je trebalo da vladao Egiptom i Feničkim gradovima Levanta i čija dinamija bi završila sa čuvenom Kleopatrom,
Antigon Jednooki, koji je trebalo da vladao Malom Azijom i važnim grčkim gradskim državama na obali Egejskog mora,
I na kraju Kasander i Lizimah, koji su dobili utešne nagrade u Makedoniji i Trakiji.
Time je počelo i 'Helenističko' razdoblje, najveće nasleđe Filippa i Aleksandra. Njihova osvajanja nisu kreirala ujedinjeno carstvo, već su kreirala kulturni i ekonomski svet koji je - uprkos granicama između kraljevstava - čvrsto povezan.
