Viking Valkyrie broche Tissø, brons

Product omschrijving

Vrouwen met wapens worden in Vikingkunst traditioneel geïnterpreteerd als Valkyries. De ruiter op deze broche is bewapend met een zwaard en lans en stelt mogelijk een krijger voor die, gevallen in de strijd, naar Valhalla rijdt en wordt begroet door een Valkyrie met een schild. Volgens de Germaanse overtuiging begeleiden Valkyries de helden die op het slagveld zijn gestorven, de zogenaamde Einherjer, naar Valhalla, waar ze samen aan Odin's tafel dineren.

Het model voor deze Valkyrie-broche is een Vikingbroche van verguld zilver met niëlloinleg, gevonden in Storgården bij Tissø op Seeland, Denemarken, en nu tentoongesteld in het Nationaal Museum in Kopenhagen. De Valkyrie-broche dateert uit de 9e tot 10e eeuw. Meerdere identieke Valkyrie-broches uit de Vikingtijd zijn gevonden, onder andere in Polen en Haithabu. Op de achterkant van de broche bevindt zich een oogje waarmee de broche aan een ketting of leren band kan worden bevestigd. Daarnaast heeft de broche een stevige speld die ook geschikt is voor dikkere stoffen. De afmetingen van de broche zijn 4,5 x 3,5 cm en ze is verkrijgbaar in hoogwaardige brons en echt verzilverd.

Tissø was een belangrijk religieus centrum in de Vikingtijd. Het meer ligt op West-Seeland in Denemarken en ontleent zijn naam aan de god Tyr, een van de Æsir. Archeologische vondsten laten zien dat het gebied al vóór het begin van onze jaartelling een plaats van offerpraktijken was. De meeste vondsten dateren echter uit de Late IJzertijd en de Vikingtijd.

Ook op het land rond de nederzetting van een plaatselijke machthebber vonden religieuze rituelen plaats. Rond een grote hal stonden verschillende omheinde gebouwen die mogelijk een cultische functie hadden. In en rond deze nederzetting zijn opvallend veel amuletten gevonden, waaronder Thorshamers en kleine zilveren hangers en fibulae in de vorm van vrouwelijke figuren die vaak als Valkyrieën worden geïnterpreteerd.

Op een heuvel nabij de nederzetting zijn bovendien dierenbotten, sieraden, zilveren voorwerpen en munten aangetroffen. Deze vondsten kunnen afkomstig zijn van een open offerplaats. Het religieuze landschap rond Tissø omvatte daarmee zowel het meer als natuurlijke offerplaatsen en speciaal daarvoor ingerichte cultische gebouwen.

In de Vikingmythologie wordt de Valkyrie beschouwd als een vrouwelijke geest uit het gevolg van Odin, de vader der goden, die een noodlottige band heeft met de Norns, Fylgia en Diesen. De Vikingen geloofden dat het noorderlicht een teken was van de aanwezigheid van Valkyries en zagen het als een voorteken van een grote strijd. Wanneer de Valkyries de Einherjer kozen uit de gevallen krijgers, weerspiegelde het maanlicht in hun harnassen, wat het noorderlicht deed glinsteren.

Het doek onder de ruiter bestaat uit negen vakken. Deze staan voor het heilig getal negen, de negen werelden en de volledigheid en kosmische orde.

In alle Indo-Europese culturen hebben paarden een belangijke rol. Meer dan 5.000 jaar geleden op de Pontisch-Kaspische steppe, cultuveerde onze voorouders, de Indo-Europese steppe herders het paard. Later ontstond hieruit hun ruitercultuur, het paard ging een belangrijke rol spelen als vervoermiddel, in oorlogvoering en als hulp op het land. Geen wonder dat al vroeg het paard werd opgenomen in de spirituele wereld van onze voorouders. Ze geloofde dat de zon door een paard werd voortgetrokken door de hemel en associeerde het dier daarom met vruchtbaarheid, van zowel mensen als het land. Ook stond het paard voor koningschap en de verbondenheid tussen de regerende aristocratie en het grondgebied waarover zei regeerde.