In de 16de eeuw werd kleding een visueel slagveld voor religie en status. Terwijl protestantse denkers als Calvijn pleitten voor zwarte, sobere stoffen, gebruikten de katholieke hoven en huurlingenlegers kleur en textuur om hun macht te projecteren.
De Invloed van de Reformatie
- Protestantse Soberheid: Onder invloed van Maarten Luther en Johannes Calvijn werd felle kleur en overbodige luxe (zoals juwelen) in veel regio's verbannen. Kleding werd een teken van persoonlijke geloofsovertuiging.
- Katholieke Pracht: Aan de hoven van de Tudors en de Habsburgers bleef goudbrokaat en zijde de standaard, al zorgde de Spaanse invloed halverwege de eeuw ook hier voor een verschuiving naar een vroom, zwart-georiënteerd palet.
Torso: Van Hemd naar Peascod-buik
In de 16de eeuw was het hemd (camicia) niet langer slechts ondergoed. Het werd een cruciaal onderdeel van de presentatie.
- Het Hemd & Slashing: Het werd modieus om de buitenste lagen kleding (doublets) opzettelijk in te snijden, zodat de witte of gekleurde stof van het hemd erdoorheen gepoft kon worden. Dit bereikte een extreem hoogtepunt bij de Duitse Landsknechten.
- Het Doublet: Dit strakke jasje vormde de kern van de outfit. Later in de periode ontstond de peascod-buik: een doublet dat aan de voorkant was opgevuld om een bolling te creëren, wat destijds als zeer mannelijk werd beschouwd.
Benen: De Opkomst van de Pofbroek
De samengevoegde broek uit de late Middeleeuwen maakte plaats voor nieuwe, volumineuze vormen.
- Pofbroeken (Pluderhosen): Geïmporteerd uit Spanje en populair gemaakt in heel Europa. Deze broeken bestonden vaak uit repen stof waartussen een contrasterende voering naar buiten pofte.
- De Kullezak (Braguette): In deze periode werd de kullezak op zijn grootst. Het was een apart onderdeel dat met veters werd bevestigd en vaak rijkelijk versierd of opgevuld was.
Hoofd en Voeten: Breedte boven Lengte
Waar de 15de eeuw verticaal was (puntschoenen, hoge hoeden), was de 16de eeuw horizontaal.
- Breedbekschoenen: De puntschoen was definitief voorbij. In plaats daarvan droeg men de "koeienbek" of breedbekschoen met een extreem brede, vierkante neus.
- Franse Bonnet & Baret: De adel droeg platte, vaak zwarte baretten versierd met struisvogelveren. De lagere klassen droegen wollen baretten of kapjes.
Accessoires: Status aan de Riem
- De Rapier & Bandolier: Voor het eerst werd het dragen van een civiel zwaard (de rapier) een integraal onderdeel van de dagelijkse mode voor de burgerij en adel.
- Sieraden: In Engeland werden oorbellen bij mannen een rage (denk aan Shakespeare of Sir Walter Raleigh). Ook zware kettingen en ringen bleven essentieel om rijkdom te tonen.
De Gewone Man: Ambacht en Arbeid
Hoewel zij niet de zijde van de adel droegen, volgden ambachtslieden en rijke boeren de trends op afstand. Hun kleding was van stevige wol of linnen in natuurlijke tinten (oker, bruin, groen).
- Het Doubletvest: In plaats van een volledig doublet droegen werkende mannen vaak een mouwloos vest over hun hemd voor meer bewegingsvrijheid.
- Klompen & Trippen: Terwijl de adel trippen droeg om hun luxe schoenen te sparen, droeg de boer op het platteland houten klompen als goedkope "veiligheidsschoen".
Tips voor je Outfit
- Lagen: Hoe rijker je personage, hoe meer lagen (hemd, doublet, vest, cape).
- Volume: Vergeet niet de pof in de mouwen en de broek. Gebruik vullingen als dat nodig is voor het juiste silhouet.
- Contrast: Gebruik contrasterende kleuren onder je "slashes" voor dat echte Renaissance-effect.
