Marinus over het zelf maken van Massieve ringen voor maliënkolder
Bij het maken van maliënkolder werd, om tijd te besparen, niet alleen gebruikgemaakt van geklonken ringen met ronde/bolle of wigvormige klinknagels, maar ook van massieve ringen. Elke geklonken ring werd dan verbonden met vier massieve ringen in een 4-in-1 patroon. De maliënkolder bestond zo uit afwisselende rijen massieve en geklonken ringen. Hierdoor werd het aantal geklonken ringen met 50% verminderd, wat veel tijd bespaarde.
Het uitponsen van een massieve ring uit plaatstaal gaat namelijk sneller dan het maken van een geklonken ring. Bij een geklonken ring moet je metaaldraad om een staaf wikkelen, de ringen met overlapping afknippen, de overlapping plat slaan om ruimte te maken voor een gaatje, een klein gat ponsen voor de klinknagel, de nog niet geklonken ring aan vier andere ringen bevestigen en vervolgens de klinknagel vastzetten.
Veiligheidswaarschuwing
Draag oog- en gehoorbescherming!
Gehoorbescherming is verplicht, oogbescherming wordt sterk aangeraden. Je kunt ook handschoenen dragen als je niet wilt dat je handen de rest van de dag naar metaal ruiken. Draag je geen handschoenen? Was dan achteraf goed je handen.
Foto 1: Alle materialen en gereedschappen: metalen strips van 1 mm dik (mild staal), twee houten frames met metalen staven (om vastzittende ponsen los te maken; de middelste staven zijn 3 mm dik en steken 35 mm uit, de linker staven zijn 3 mm en 6 mm dik en steken 40 mm uit), een metalen ponsmal (40 mm dik) met gaten van 6,1 mm en 9,1 mm en sleuven voor de metalen strips, ponsen van 6 mm en 9 mm en een hamer.
Foto 2: Een gat van 6 mm ponsen in de metalen strip.
Foto 3: De vastzittende 6 mm pons uit de mal slaan met behulp van de metalen staven en een hamer.
Foto 4: Resultaat na het ponsen van het 6 mm gat: de metalen strip met een gat van 6 mm, de metalen staaf en het uitgestanste metalen schijfje van 6 mm zijn zichtbaar.
Foto 5: De belangrijkste stap: het 6 mm gat uitlijnen met het 9 mm gat in de ponsmal.
Foto 6: Een gat van 9 mm ponsen, gecentreerd op het 6 mm gat. Hierdoor ontstaat een ring met een binnendiameter van 6 mm en een materiaaldikte van ongeveer 1,5 mm.
Foto 7: De vastzittende 9 mm pons uit de mal slaan met behulp van de metalen staven en een hamer.
Foto 7: De vastzittende 9 mm pons uit de mal slaan met behulp van de metalen staven en een hamer.
Foto 8: Resultaat na het ponsen van het 9 mm gat: de metalen strip met een gat van 9 mm, de metalen staaf en de nieuw gevormde massieve ring zijn zichtbaar.
Foto 9: De geponste ring licht plat slaan, omdat deze door het ponsen iets schuin is geworden.
Foto 10: De afgewerkte massieve ring.
Nu weet je hoe je massieve ringen kunt maken door ze uit plaatmetaal te ponsen. Met deze methode kun je snel en efficiënt grote aantallen consistente en duurzame ringen produceren. Dit is vooral handig bij maliënprojecten waarin massieve en geklonken ringen worden gecombineerd.
Met zorgvuldige uitlijning, het juiste gereedschap en aandacht voor veiligheid kan deze techniek de totale bouwtijd aanzienlijk verkorten, terwijl je toch historisch plausibele en constructief sterke resultaten behaalt. Geschikt voor harnasbouw, reenactment of experimenteel onderzoek. De methode kan bovendien worden aangepast aan verschillende ringmaten en materialen, afhankelijk van je wensen en eisen.
Kleine historische kanttekening
Tot in de 14e eeuw bestond veel Europese maliën uit afwisselende rijen ringen met ronde/bolle klinknagels en massieve ringen. In de 14e eeuw begonnen Europese maliënmakers over te stappen van ronde/bolle klinknagels naar wigvormige klinknagels, terwijl ze vaak nog steeds afwisselende rijen massieve en geklonken ringen gebruikten.
In de loop van de tijd nam het gebruik van massieve ringen af. Tegen het einde van de late middeleeuwen bestond de meeste Europese maliën grotendeels of volledig uit ringen met wigvormige klinknagels, en werden massieve ringen zeldzaam [1].
[1] Richardson, T. (2011). “Armour in England, 1325–99”. Journal of Medieval History, 37 (3), pp. 304–320. doi:10.1016/j.jmedhist.2011.06.001