Snelle feiten
- Geen vreemden: Germanen, Kelten en Sarmaten dienden al eeuwen in het Romeinse leger.
- Cultuurclash: De grens (Limes) was geen muur, maar een ontmoetingsplaats voor handel.
- Foederati: Hele stammen werden bondgenoten van Rome om de grenzen te bewaken.
- De Paradox: De volkeren die Rome ten val brachten, wilden Rome vaak niet vernietigen, maar er deel van uitmaken.
De Limes: Geen IJzeren Gordijn, maar een Marktplaats
Het klassieke beeld van de Romeinse grens is die van een zwaarbewaakte muur die de beschaving scheidde van de wildernis. Archeologisch onderzoek vertelt een ander verhaal. De Rijn en de Donau waren bruisende handelsroutes.
- Romeinse luxe: In Germaanse graven diep in Duitsland en Polen worden Romeinse wijnglazen, bronzen ketels en munten gevonden.
- Barbaarse grondstoffen: Rome was afhankelijk van de "barbaren" voor barnsteen, bont, leer en bovenal: slaven en soldaten.
De Barbaarse Ruggegraat van het Romeinse Leger
Misschien wel het belangrijkste feit: tegen de tijd dat de grote volksverhuizingen begonnen (ca. 375 n.Chr.), was het Romeinse leger al grotendeels "gebarbariseerd".
- Auxiliae: Al sinds de tijd van Augustus leverden stammen zoals de Bataven en de Cherusci elitesoldaten aan Rome.
- De opkomst van de generaal-barbaar: In de 4e en 5e eeuw bereikten mannen van Germaanse of Alaanse afkomst, zoals Stilicho (een Vandaal) en Ricimer (een Suebi), de hoogste militaire rangen. Zij waren degenen die Rome verdedigden tegen hun eigen verre neven.
Foederati: Bondgenoten uit Noodzaak
Toen de druk van de Hunnen toenam, konden de Romeinen de migranten niet langer buiten de deur houden. Hun oplossing was het systeem van de Foederati uit te breiden. Stammen zoals de Visigoten en de Franken kregen land binnen het rijk in ruil voor militaire dienst.
"De Goten die in 410 Rome plunderden onder Alaric, waren geen vreemde indringers; het waren ontevreden ‘Romeinse’ soldaten die vochten voor hun achterstallige loon en erkenning."
Interne links
- De Romeinse Limes – Een Grens van Handel en Conflict
- Germaanse Confederaties: De Smeden van Europa
- Foederati en Auxilia: De niet-Romeinse ruggengraat van het leger
Bronnen
- Wells, P. S. (1999). The Barbarians Speak. Princeton University Press.
- Heather, P. (2005). The Fall of the Roman Empire. Oxford.
- Ferris, I. M. (2000). Enemies of Rome: Barbarians through Roman Eyes. Sutton Publishing.
