De pourpoint was een laat 14de-eeuwse modieus jasje dat was ontwikkeld vanuit de gambeson. Rond deze tijd volgde de gambeson steeds meer de contouren van het lichaam, waardoor hij nauwsluitend onder harnas onderdelen gedragen kon worden.
Oorspronkelijk was de pourpoint gewatteerd, maar al snel drukte dit kledingstuk de ridderlijkheid en strijdbaarheid van de drager uit. De pourpoint werd een heus mode accessoires die door aristocraten in het dagelijks leven.
De pourpoint betekende een grote verandering in de West-Europese mode. Het kledingstuk zorgde ervoor dat mensen afstapte van de hoekige, doosvormige kleding uit hoge middeleeuwen. De 14e eeuw kende een ware seksuele revolutie aangewakkerd door het bijbelse hooglied en romans over hoofse liefde.
De pourpoint verving de traditionele tunieken en benadrukte de vormen van de man. Dit was vergelijkbaar met de Cottehardie die de vormen van de vrouw benadrukte. Al in de 15de eeuw raakte de pourpoint uit de mode. Hij werd vervangen door de doublet, een ander kledingstuk dat zijn intrede deed vanuit de harnas ontwikkeling.
Hergebruik van het woord
Het woord “pourpoint” werd later ook gebruikt voor een vrouwenkledingstuk in de 16e eeuw. In een inventaris van de garderobe van Mary, Queen of Scots in Chartley Castle in 1586, geschreven in het Frans, worden vijftien "pourpoints" genoemd. Ze waren gemaakt van satijn, taffeta en canvas. In latere kledinglijsten werden deze kledingstukken omschreven als doubletten.
Hoe draag ik een pourpoint
Zowel de arming pourpoint als het kledingstuk werden eind 14de eeuw gedragen. Maar beide draag je in een andere context. Draag de arming pourpoint onder je wapenrusting en de normale pourpoint om indruk te maken aan het hof.
Hoe draag ik de arming pourpoint
De arming pourpoint is gewoon een modieuze gambeson. Sommige modellen sluiten met veters maar de meeste doe je met knopen dicht.
In tegenstelling tot bij de latere arming Doublet bevat de arming pourpoint geen arming points, punten waaraan je harnas onderdelen vastzet. Deze kan je er stiekem wel op aanbrengen natuurlijk!
Arming pourpoints zijn ideaal om te dragen onder laat 14e eeuwse plaatpantser zoals Churburgstijl harnassen. Ze werden gedragen met helmen zoals de klappvizier en vroege hondensnuitbascinets.
Hoe combineer ik een pourpoint
Beenlingen
Pourpoints werden gedragen in een periode dat beenlingen nog helemaal in de mode waren. Men kon deze beenlingen zelfs aan de pourpoint vastmaken waaruit het idee van arming points op latere doublets is afgeleid.
Onder de beenlingen droeg men chausses. Deze gewoonte ontstond aan het eind van de vroege middeleeuwen.
Keerschoenen
Keerschoenen bleven populair maar ook punters kunnen worden gedragen.
Middeleeuws hemd
Onder de pourpoint kan een hemd worden gedragen. Deze zijn als het ware ontwikkeld vanuit de vroegere ondertuniek.
Houpelande
Over de pourpoint kan een houpelande worden gedragen. Dit elegante type jas werd later zelfs soms over plaatpantser heen gedragen. Dit kledingstuk ontwikkelde zich ongeveer rond 1360.
Kaproen
Als hoofddeksel werd vanaf begin 14e eeuw de kaproen gedragen, met het oorspronkelijke gezichtsgat over de bovenkant van het hoofd getrokken. Deze dracht werd pas in de 2e helft van de 15e eeuw enorm populair, maar eind 14e eeuw werden kaproens zo al gedragen.
Nierbeurs en dolk
Als finishing touche, vergeet geen riem, nierbeurs en rondeldolk of klotendolk mee te nemen. De steden van Middeleeuws Europa hadden gevaarlijke steegjes en je moest jezelf altijd kunnen verdedigen.
Tip. Steek de nierbeurs en dolk bij elkaar, zo heb je een pakketje en als rovers om je beurs vragen dan trek je de dolk.
Interne links
- Arming Doublet: gewatteerd harnasjasje uit de 15e eeuw
- Gambeson: middeleeuws gewatteerd pantser en bescherming
- Jerkin: 16e-17e eeuws leren mannenjack en lichaamsbescherming
- Doublet: nauwsluitend herenjack 14e–17e eeuw
Bronnen:
- Beste Overgebleven Voorbeeld: De Pourpoint van Charles de Blois (ca. 1364), gehuisvest in het Musée des Tissus in Lyon. Dit is de hoeksteen voor de grand assiette mouwconstructie.
