Een bill is een paalwapen dat oorspronkelijk werd gebruikt om takken van bomen af te snijden. Tijdens oorlogen werd dit gereedschap soms aangepast zodat het als wapen voor voetsoldaten kon dienen.
Het wapen komt voort uit een eenvoudig en veelgebruikt landbouw- en bosbouwhulpmiddel dat in heel Europa bekend was. Daardoor was de bill goedkoop om te maken en makkelijk te gebruiken voor gewone soldaten, die er in hun dagelijks werk al ervaring mee hadden.
In middeleeuws Engeland was de bill zeer populair. Men maakte verschil tussen verschillende soorten bills, zoals de zwarte, bruine en bos-bill. Wat precies het verschil tussen deze soorten was, is tegenwoordig niet meer helemaal duidelijk mogelijk verschilde ze van vormgeving of lengte. Bills werden aangepast voor gebruik in het leger door er extra uitstekende punten of haken aan toe te voegen.
Vroege Bills zijn gevonden in Frankische graven uit de Merovingische periode, wat laat zien dat het wapen toen al bestond.
De Engelsman George Silver schreef in 1599 dat een zwarte bill ongeveer 1,5 tot 1,8 meter lang moest zijn, terwijl een bos-bill 2,4 tot 2,7 meter lang hoorde te zijn. In het Frans werd dit wapen anicroche genoemd.
Van dit wapen komt de Franse uitdrukking “Il n’y a pas d’anicroche”, wat betekent: er is geen probleem of alles verloopt zonder moeilijkheden.
Guisarme en hellebaard
De bill lijkt in grootte, vorm en gebruik veel op de hellebaard. Beide wapens zijn op vergelijkbare manier ontwikkeld, waarschijnlijk omdat ze hetzelfde doel moesten dienen: een paalwapen met een punt om mee te steken, een haak om iemand of iets naar je toe te trekken, en een blad of bijl om mee te hakken.
De bill moet niet worden verward met de paalsikkel, een ander paalwapen dat ook van landbouwgereedschap was afgeleid.
Roncola
In het Engels wordt de term "Italian bill" gebruikt voor een vergelijkbaar Italiaans wapen, de roncone of roncola. De Italiaanse versie had meestal, naast het snijblad, ook een lange punt om mee te steken.
Boeren paalwapens zoals de bill en guisarme werden in de laat 15e eeuw steeds meer vervangen door professionele varianten zoals de hellebaard.
Begin 16e eeuw werden ze hoofdzakelijk vervangen voor de piek. Rond deze tijd bestonden Europese legers hoofdzakelijk uit piekeniers en haakbusschutters. De Engelsen hielden echter liever vast aan hun eigen combinatie van bill en Engelse longbow.
Zelfs in de tijd van de Tudors werden bills nog veel gebruikt door gewone burgers die als soldaten werden opgeroepen om tegen de Schotten te vechten. De Slag bij Flodden in 1513 is een bekend voorbeeld: de Schotten gebruikten pieken zoals op het Europese vasteland, terwijl de Engelsen met bills vochten.
Toen de Engelse troepen deelnamen aan de Italiaanse Oorlog van 1542–1546, was de bill nog steeds hun belangrijkste paalwapen.
Halverwege de 16e eeuw schakelden de Engelsen steeds meer over op legereenheden die bestonden uit pieken en schutters, maar de bill bleef wel in gebruik, net zoals andere landen tweehandige zwaarden, de zweihander en hellebaarden bleven gebruiken.
In 1588 bestonden de Engelse troepen uit: 36% haakbusschutters, 6% musketiers, 16% boogschutters, 26% piekeniers en 16% billdragers. Volgens Lansdowne MS 56, toegeschreven aan Lord Burghley, zou een ideaal leger moeten bestaan uit: 50% schutters, 30% pieken en 20% bills.
Samen met de piek werd de bill ook genoemd als een van de belangrijkste wapens van de Ierse rebellen in Ulster tijdens de opstand van 1798.
Hoewel de bill in de 17e eeuw niet meer als modern wapen werd gezien, werd hij toch meegenomen naar de Nieuwe Wereld door Engelse kolonisten. Daar moest het wapen helpen beschermen tegen aanvallen van inheemse Amerikanen en Spaanse soldaten. Bij opgravingen in Jamestown, Virginia zijn daadwerkelijk bills gevonden.
Interne links
- Guisarme: Middeleeuws paalwapen met haak en bijlblad
- Voulge: 15e-eeuws Frans paalwapen met enkelzijdig blad
- Hellebaard: Middeleeuws paalwapen en ceremoniële bijl
- Fauchard: middeleeuws paalwapen van zeisvorm
Bronnen:
- Historische Context: De kronieken over de Slag bij Flodden (1513), waar de Engelse Bill botste met de Schotse piek.
- Museumcollectie: Het Tower of London arsenaal, dat honderden 'bills' uit de Tudor-periode bewaart.
