Axel Verreyken deelt het verhaal van Swarten Beer van Loven. In deze zelfgeschreven vertelling neemt hij de lezer mee naar het hertogdom Brabant aan het einde van de dertiende eeuw.
Het verhaal volgt de opkomst van Salle, een gewone burger die tijdens een wapenspel in Tienen erkenning weet te verdienen. Na zijn terugkeer naar Leuven groeit zijn reputatie verder en ontstaat de bijnaam Swarten Beer van Loven.
De tekst is geschreven in historiserend Middelnederlands en laat het karakter spreken binnen zijn eigen tijd en wereld. Onder de originele tekst zal een vertaling te vinden zijn.
In den jare MCCLXXXVI wart te Tienen een tornoy ofte wapenspel ghehouden, ten tyde van den feestdach van Sinte Germanus, patroon dier stede, als deel van der jaermarct, daer vele kooplieden ende volcx te samen quamen.
Daer oec burgers haer conste mochten beproeven, soo wel te voet als met wapenen. Ic was daer selve ende sach hoe Salle strede in den voetcamp.
Hi en was niet van ridderlic geslachte, maer hi droech hem stoutelijc ende met groote volherdinghe. Ende naer den strijt wart hem eenen goeden helm ghegheven, tot teekene van eere.
Ende als hi weder quam te Loven, wart hem oec eere gedaen van der stede weghen.
Onder den schepenen, daer waren Aert Nobel ende Goordt de Vos, mannen van goeden name, wort hem vergunt de kleuren der stede te dragen in wapene ende clederen.
Men placht hem te noemen Salle den Swarten, om dat hi meest in donkere clederen ginghe, ende oec om sijne ruwe aensichte ende swijghende aert. Nochtans en was hi niet wreet, maer rechtveerdich in sijnen handel, naer dat men segt.
Het wort verhaelt dat hi eens, bi der Vismarct, eenen armen coopman beschermde teghen vier vreemde gesellen die hem wilden beroeven.
Sonder sweert noch mes, met blote handen, wederstont hi hen ende dreefse af. Of dit alles gheschiet is gelijc men segt, en weet ic niet ten vollen, maer sijn name wort daer door vermaert in der stede.
Ende sinds dien tijde noemt men hem den Swarten Beer van Loven.
Vertaling:
In het jaar 1286 werd in Tienen een toernooi of wapenspel gehouden, tijdens het feest van Sint Germanus, de patroonheilige van de stad. Dit maakte deel uit van de jaarmarkt, waar veel kooplieden en bezoekers samenkwamen.
Ook burgers mochten daar hun vaardigheden tonen, zowel te voet als met wapens. Ik was er zelf aanwezig en zag hoe Salle deelnam aan het voettoernooi.
Hij was niet van adellijke afkomst, maar hij vocht moedig en met grote volharding. Na afloop van de strijd kreeg hij een goede helm als teken van eer.
Toen hij terugkeerde naar Leuven, werd hij ook daar door de stad geëerd. Met instemming van de schepenen, onder wie Aert Nobel en Goordt de Vos, beide mannen van aanzien, kreeg hij toestemming om de kleuren van de stad te dragen op zijn wapens en kleding.
Men noemde hem vaak Salle de Zwarte, omdat hij meestal donkere kleding droeg en vanwege zijn ruwe uiterlijk en zwijgzame karakter. Toch was hij geen wreed man, maar rechtvaardig in zijn handelen, althans volgens de verhalen.
Er wordt verteld dat hij eens, bij de Vismarkt, een arme koopman beschermde tegen vier vreemdelingen die hem wilden beroven.
Zonder zwaard of mes, met alleen zijn blote handen, wist hij hen te weerstaan en weg te jagen. Of dit werkelijk precies zo is gebeurd, weet ik niet zeker, maar hierdoor werd zijn naam bekend in de stad.
Sinds die tijd noemt men hem de Zwarte Beer van Leuven.
Reactie plaatsen